आजची पिढी

कविता

आजची पिढी

मोठ्यांचा आदर जराही नाही

आजची पिढी विसरली वारसा

शौर्य गाजवण्याच्या वयात पोरं

रूप न्याहाळत बघतात आरसा

मुलीही सध्या वरचढ झाल्या

तोकडे कपडे भलतात साज

भूलवून जाती नजरेने हलके

विसरून गेली सारीच लाज

मुलांची चिंता करत असताना

आई-वडिलांना होत असे त्रास

मुलांच्या भविष्याकडे पाहताना

उतरत नाही त्यांच्या पोटात घास

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

१३ मार्च २०२५

स्मशानातील शांतता

स्मशानातील शांतता

जाणारा माणूस निघून जातो

दहनभूमी येथे दुःख कशाला

वाणीत गोडवा नसे जिवंतपणी

मग शेवटी का कोरड घशाला?

स्मशानातील भयान शांततेला

आपलं दुःख जाऊन विचारावं

दोन अश्रू गाळण्या अगोदर थोडं

आपण कसे वागलो ते आठवावं

जीवाची धडपड कोणासाठी ही

सर्वच संपणार श्वास थांबल्यावर

ध्यास असावा फक्त माणूसकीचा

काय मिळेल माणूस गमावल्यावर?

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

११ ऑक्टोबर २०२४

श्वास

श्वास

आयुष्य किती शिल्लक आहे

हे श्वास, सांग तू मला जराशी

तुझाच भरवसा आहे म्हणूनी

स्वप्ने बाळगून आहे मी उराशी

जगलो नाही मी स्वतःसाठी

दुसऱ्यांचा आनंद जपताना

लोकांना नेहमी पाहतो आहे

फक्त स्वार्थ साधून जगताना

जीवन मृत्यूचे अंतर वाढू दे

बरेचसे लक्ष गाठायचे आहे

श्वास, तू रोखू नकोस मजला

मुलांचे संसार थाटायचे आहे

शेवट मी सत्य जाणतो एकच

श्वास, तुझा कुठलाही धर्म नाही

हे सारं कमावलेलं क्षणार्धात

सोडून जावं लागेल सर्व काही

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

२४ जुलै २०२४

शाळा

शाळा

जीवाला त्रास होतो तेव्हा

शाळा, फळा आठवू लागले

निवांतपणा शोधण्यास मन

शाळेत जाऊन बसू लागले

स्पर्धेच्या युगात जगताना

कपाळावर चिंता भारी आहे

हातावर घेतलेल्या छड्यांचा

मी खूप खूप आभारी आहे

शाळेचा निरोप घेतल्यानंतर

परिस्थितीने बरंच शिकवलं

जगाचा सामना करण्यासाठी

शिक्षकांनी शाळेतच घडवलं

क्षणोक्षणी पदरात पडलेल्या

ज्ञानाचा मी मोठा धनी आहे

ताठ मानेनं जगणं शिकलो

शिक्षकांचा मी ऋणी आहे

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

१२ फेबुवारी २०२४

नवा स्पर्श

नवा स्पर्श

नवा स्पर्श जाणवला सखीचा

नजरही तिची बोलकीच होती

प्रेम व्यक्त करण्याची वाट जणू

खऱ्या अर्थाने मोकळीच होती

जीवाला "निवांत" भेटला कधी

आठवणींच्या गावात रमून जातो

माझी नजर शोधते नेहमी तिला

तिच्याच विचारात हरवून जातो

श्वास घेणं गरजेचं असतं तसे

विचारात सखीच्या जगतो आहे

काळजाचं दुःख स्वतःस ठाऊक

तिचा दुरावा फार सलतो आहे

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

११ जानेवारी २०२४

श्वासातील अंतर

श्वासातील अंतर

श्वासातील अंतर कमी होते

नकळत तू समोर आल्यावर

भान हरवून जातो मी नेहमी

दोघांची नजरभेट झाल्यावर 

मन वेडापिसा होऊन जातो

तुला चोरून नेहमी पाहताना

मनातलं सारं मनातच राहतं

तुला सांगायचं धाडस करताना

तुझं एक हास्य पुरेसं आहे

मनी आशा घेऊन जगताना

आनंदही तसा फार होतोच

जुन्या आठवणीत झुरताना

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

२० डिसेंबर २०२३

पाणी वाहत चालले

पाणी वाहत चालले

पाणी वाहत चालले

डुलवित शेतरान सारे

शेतकरी सारे खुशीत 

वाहती आनंदाचे वारे

पाणी वाहत चालले

चिंता गावाची वाढली

खचले डोंगर वस्तीवर

किती प्रेतं ही गाढली?

पाणी वाहत चालले 

गमवला जीव पुरात

गेला! माणूस वाहून 

राही आठवण उरात 

पाणी वाहत चालले

दिला पावसाने धोका

ठप्प होई जनजीवन 

चुके काळजाचा ठोका

पाणी वाहत चालले 

पाऊस हा माजलेला

असेलही तो कसाही

आहे नेहमी गाजलेला

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

२४ जुलै २०२३

मायेचा पाझर

मायेचा पाझर

जन्म तर घेतला आपण

उद्देश काय माहीत नाही!

कोणासाठी जगत आहे?

उत्तर काय माहीत नाही!

कोण आहेत ही सारी नाती

ज्यासाठी जीव जळत आहे

का बरं यांच्यासाठीच फक्त?

आयुष्य आपलं पळत आहे

स्वतःसाठी जगता येत नाही

आपल्यात नाती दडली आहे

मुळापासून काढता येत नाही

इतकी खोलवर जडली आहे

कोणत्याही स्वभावाची असो

त्यांच्यासाठी जीव तुटत आहे

दगड मनाच्या माणसांसाठी ही 

का? मायेचा पाझर फुटत आहे

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

०५ जुलै २०२३

हंबरडा

हंबरडा

मी सोडून गेल्यास जगाला

दोन अश्रू उगाच वाहतील

हंबरडाही फुटेल एकदाच 

पून्हा सारे मार्गी लागतील

चांगला होता, वाईट होता

येईल उधाण चर्चेस भारी

देहात असतो प्राण जेव्हा

येतही नाही कोणीच दारी

त्यागून जावे लागते सारे

मग कशास मोह करावा?

जगताना गिळून रागलोभ

प्रत्येकाचा सन्मान करावा

काळ फिरूनी येतही नाही

वेळेला घ्यावे कवेत मिटून 

त्रागा नकोच कधी कुणाचा

आयुष्य जगावे आनंद लुटून

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

२१ जानेवारी २०२३

रोखून पाहणं

रोखून पाहणं

आजचं तुझ रोखून पाहणं

काळजात पार घुसलं होतं

तू मुक्त जरी वावरत होती

मन हे तुझ्यात गुंतलं होतं

नकळत स्पर्श होता तुझा

मी जरासा शहारलो होतो 

भान सुटत असताना तरी

मी स्वतःच सावरलो होतो

या जगाला विसरून सखे मी

फक्त तुझ्याकडे पाहतो आहे

वेडा होऊन विचारात तुझ्या

प्रत्येक रात्र मी जागतो आहे

थांबव झुरणं माझ्या मनातलं

भेटीस ये, विसरून जग सारे

पाहतो वाट तुझ्या होकाराची

साक्षीदार आहे नभातले तारे

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

३० ऑक्टोबर २०२२

भेदभाव

भेदभाव

पावसात तरूण दिसणारी झाडी

लाकूड होऊन पावसात कुजतात

निसर्ग खुलविणारी झाडं नेहमी

लाकूड होऊन घरात सजतात

सुंदर दिसण्यास आपण नेहमी

शरीरावर बरेच साज चढवतो

निसर्गाने सुंदर केलेल्या झाडांवर

आपण कुर्‍हाड का चालवतो?

झाडं, फूले, वेली आपल्याकडून

कधीच काहीही मागत नाही

छाटून, पाऊस देणाऱ्या झाडांना

आपली तहानही भागत नाही!

सदा भरभरून देणारा निसर्ग 

भेदभाव न करता देत असतो

प्राणवायू देणाऱ्या निसर्गाचा

का आपण जीव घेत असतो?

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

३१ जुलै २०२२

खोटे जग

खोटे जग

दुःख कोसळल्यावर उरी 

धरता येतही नाही रोखून 

विसरून जातो जग सारं 

क्षणभर हळहळ होऊन 

फुटला टाहो गर्दीत जरी

स्वतःला ऐकू येत नाही

प्रेतावरती क्षणभर दुःख

नंतर कुणाची भेट नाही

 माणूस जो मरून जाता

सारेजण मार्गी लागतात 

 गेलेल्याची आठवण ती

वर्षातून एकदा काढतात

जगता खर्चल्या आयुष्याचा

हिशोब बंद होतो मेल्यावर

खरी किंमत कळे आपली

खोटे जग सोडून गेल्यावर

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे

१० मार्च २०२२

लता मंगेशकर

लता मंगेशकर 

सतत असतो गाण्याचा साठा

मनाच्या कोपर्‍यात साठलेला

लताताईच्या आवाजाचा सुर

कायमचाच हृदयात दाटलेला

प्रत्येकाच्या सुख दुःखातही

जिवंतच ठेवलं प्रत्येक गाणं

मन कधी स्विकारणार नाही

सुराच्या जगातून ताईचं जाणं

दाटून येतो कंठ हा नेहमीच 

तुमच्या आठवणीत जुळे कर

अमर झाले प्रत्येक सुर ताल

सलाम तुम्हास लता मंगेशकर 

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

०६ फेब्रुवारी २०२२

सुर्य

सुर्य 

सुर्य निघतो मावळतीला

दाखवून दिवसाचा प्रवास

त्याच्यामुळेच घडून येतो

सुखाचा दुःखाचा सहवास

नवीन उमेद घेऊन रोजच

येतो आपल्यासाठी खास

किरणेही सोबत असतात

जोडीला जगण्याचा ध्यास

सुर्य येतो अन् निघून जातो

असतो त्याचा वेगळा थाट

पण ध्येयाचे वेडे असणारे

रोजच पाहतात त्याची वाट

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

२९ जानेवारी २०२२

बायको

बायको

सुर्याचं दर्शन घडण्याअगोदर

स्वयंपाक घराचं दर्शन लाभते

दिवसाची सुरूवात होते तेव्हा

बायको ही घरच्यांसाठी राबते

तब्येत बरी नसताना देखील 

तक्रार कोणाकडेही होत नाही

दुसर्‍यांसाठी राबत असताना 

विसावा स्वतःसाठी घेत नाही

सारा थकवा विसरून जगणारी

बायकोची झटणारी काया आहे

राग, रूसवा स्वाभाविक आहे

त्याच्यामागे दडली माया आहे

कुटूंब सांभाळत असताना ती

कधीही कमी कुठे पडत नाही

बायकोच अशी एक आहे जी

संकटास कधी जुमानत नाही

सर्व नाती सांभाळण्याची तिला

जादुई कलाच सापडलेली आहे

दुःखात सुख शोधून काढण्याची

तिच्यात हिंमतच दडलेली आहे

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

२२ जानेवारी २०२२

प्रेम नक्की काय असतं

प्रेम नक्की काय असतं?

रोजच भेटत असते "ती"

आजची भेट खास आहे

स्वप्नाप्रमाणेच घडले सारे

सत्य की सारे भास आहे!

ती असता समोर तेव्हाच 

मनाचा बांध फूटून जातो

काळजात साठवून सारंच

प्रेमात तिच्या वाहून जातो

रोजच्या सहवासातील जादू

घट्ट बांधून जाते नाजूक नाते

अबोला असला दोघात जरी

डोळ्यांची भाषा सांगून जाते

हे प्रेम नक्की काय असतं?

तुलाच पाहून समजले सारे

दोघांच्या भेटीत हरवलो मी

तुझ्या नजरेत जादूई इशारे

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

१० जानेवारी २०२२

बाप माणूस

बाप माणूस 

मुलाच्या सुखासाठी धावताना

बाप माणूस कधी थांबत नाही

एकच अशी व्यक्ती आहे जी

स्वतःसाठी काही मागत नाही

तहान भूक आराम विसरून

गिळून दुःख जगत असतो

मुलांचे भविष्य घडवताना

बाप नेहमीच राबत असतो

कितीही अडथळे आले तरी 

स्वतःसाठी जगणं जमलं नाही

झिजतात चपला मुलांसाठीच

क्षणभरही थांबणं जमलं नाही

सलाम आहे बाप माणसाला 

हृदयी डोंगराएवढी माया आहे

जगाची चिंता जराही न करता

झिजणारी बापाची काया आहे

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

०२ जानेवारी २०२२

नवीन वर्ष

नवीन वर्ष 

महिना सण-वार तोच असतो

वर्ष नवीन रूप बदलत असतो

माणूस हा मानसिकता बदलून 

आपल्या परीने जगत असतो

आज सारखा उद्याचा दिवस 

सुर्य तोच, तोच वारा असतो

माणसं फक्त बदलतात नेहमी

आपण आपला सहारा असतो

सारे काही तेच ते असले तरी 

सारे सुखात राहो हीच इच्छा

मनापासून तुम्हा सर्वांना देतो

नवीन वर्षाच्या हार्दिक शुभेच्छा

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

०१ जानेवारी २०२२

भावनिक जगणे

भावनिक जगणे

जमवलंय जेवढं आयुष्यात 

सोडून मागे सारे जाणे आहे

खर्चिले आयुष्य खऱ्यांसाठी

बाकी सारे खोटे नाणे आहे

जगण्यासाठी फक्त आपणास  

माया आणि प्रेम आधार आहे

आपलाच घेतात फायदा सारे 

इतरवेळी आपला भार आहे?

सोबत राहून सार्‍यांच्या नेहमी

जगणे आपले भावनिक झाले

जग सोडून गेल्यावर आपला

विसर पडणे स्वाभाविक झाले

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

२८ डिसेंबर २०२१

लेखणी

लेखणी

लेखणीतून सजवलेल्या शब्दाने 

बर्‍याच जणांचे आयुष्य घडवले

दोष कसा द्यावा याच लेखणीला

कोर्टात कधी फासावर चढवले

गुंफून शब्दाचा दागिना अनमोल

साहित्यिक जगाला साज चढतो

वर्षानुवर्ष कायम लक्षात राहणारा

याच लेखणीतून इतिहास घडतो

वाटा मनाच्या मोकळ्या होताना

लेखणीतून घडतो जादुई प्रवास

सुखदुःख कागदावर मांडताना

सुखद भासे लेखणीचा सहवास

यल्लप्पा सटवाजी कोकणे 

१५ डिसेंबर २०२१